Du xuân trên đỉnh Trường Sơn

DU XUÂN TRÊN ĐỈNH TRƯỜNG SƠN

(Ký sự đường xa)

Đi qua tuổi 50 bất cứ ai cũng có những cảm nhận và khá ngán trò chơi đuổi bắt cùng thời gian. Tôi không là ngoại lệ. Nhưng, tôi quyết từ đây sẽ chọn cho mình những con đường. Đúng ra là những cung đường để thấy cuộc đời vẫn còn nhiều lưu luyến. Cung đường tôi chọn du xuân dịp năm mới Kỷ Hợi - 2019 là cung đường rong ruổi trên đại ngàn Trường Sơn.

Từ hơn một năm trước, tôi đã có ý định sẽ tập luyện để chạy bộ vượt cung đường đèo Violak. Đây là cung đường đèo nối liền 2 tỉnh Quảng Ngãi và Kon Tum. Cũng có một số bài viết về con đèo Violak khá hấp dẫn trên internet. Tuy vậy, tôi vẫn chưa biết được cung đèo này dài thật sự bao nhiêu km và có cao độ là bao nhiêu. Tôi tìm hiểu thông tin trên Google và các nguồn tin từ các bài viết, bạn bè cũng như cánh tài xế thì chỉ biết đây là con đèo dài thăm thẳm, cao ngất trời, gió núi mây vờn, quang cảnh hoang sơ kỳ vĩ nhưng ít xe cộ và ít người qua lại. Đèo nằm trên QL24, dạo gần đây nhiều đoạn bị sạt lở nghiêm trọng, chất lượng đường rất xấu...

Tôi lại tình cờ vào Youtube và biết được một cung đường mang tên Trường Sơn Đông. Đây là cung đường nằm giữa đường Trường Sơn Tây và QL1 đi qua 7 tỉnh miền Trung và tây nguyên kéo dài từ Quảng Nam đến Lâm Đồng. Cung đường có cảnh quan hùng vĩ, trải dài qua các khu rừng nguyên sinh trên đại ngàn Trường Sơn, lắm đèo nhiều dốc, hoang sơ và đẹp hút hồn...

Từ những thông tin đó, tôi bỏ ý định chạy bộ và thử phác thảo cung đường trên Ride With GPS để làm một chuyến phượt xe đạp. Vì thực ra quỹ thời gian của tôi rất hạn hẹp cho việc rong chơi đây đó lúc này. Cung đường hoàn thành sẽ có tổng chiều dài ~ 280km. Bắt đầu xuất phát từ TP Quảng Ngãi, theo QL24 vượt đèo Violak lên tham quan khu du lịch sinh thái Măng Đen. Sau đó quay về đường Trường Sơn Đông và rẽ vào hướng chỉ về lại điểm xuất phát tại Quảng Ngãi. Cũng qua RWG tôi cũng dự đoán sơ bộ độ khó nhằn của cung đường này nhờ phân tích tổng quát rất chuyên môn của phần mềm.

Tôi đã lập nhóm và may mắn gặp một số bạn cùng sở thích. Chỉ trong thời gian ngắn, chúng tôi đã gấp rút mua sắm phương tiện và các đồ dùng thiết yếu. Hầu hết các anh em đều là người trong nhóm chạy bộ CVTORC, trên nền tảng thể lực có sẵn mọi người bắt nhịp tập xe đạp khá nhanh và sẵn sàng đi những cung đường trường. Sau một vài lần gặp gỡ và hội ý, chúng tôi thống nhất sẽ lên đường vào dịp Tết nguyên đán Kỷ Hợi - 2019. Đây là chuyến du xuân kết hợp những trải nghiệm thể thao trên cung đường độc đáo này. Tuy vậy, vì những lý do khác nhau chỉ có 6/8 thành viên tham gia toàn chặng hoặc một phần cung đường. Nhưng như vậy đã là một thành công từ mục đích ban đầu.

Đúng 13h00 chiều mùng 4 Tết, cả nhóm bắt đầu xuất phát. Camera hành trình thể thao tự nhận diện và bắt hình chuyển động của một thành viên từ đất nước Mặt Trời Mọc đã bấm máy quay những thước phim đầu tiên. Không khí thật phấn chấn và hấp dẫn. Tốp xe đạp xuất quân ngày Tết qua các phố phường Quảng Ngãi mùa xuân rực rỡ, chuông xe leng keng vui nhộn hào hứng giữa tiết xuân rực rỡ nắng vàng. Chúng tôi phải dừng lại mất chừng 20 phút để đợi thêm một thành viên nữa. Đây cũng là lúc cả đoàn xem lại và chấn chỉnh phương tiện hành lý trước khi tạm biệt thành phố Quảng Ngãi.

Chưa đầy một giờ sau chúng tôi đã có mặt trên đỉnh đèo Eo Gió, nơi có di tích Đình Cương. Các thành viên chụp ảnh check in và thưởng thức những ly nước mía đặc biệt, ngọt ngào của quê hương mía đường trên đất Nghĩa Hành. Sau đó 2 thành viên xin phép chia tay vì bận việc riêng gia đình trong tiếc nuối. Cảm ơn 2 bạn đã đạp xe 35km đầu tiên cùng nhóm. Hẹn gặp lại 2 bạn vào một sự kiện hấp dẫn khác.

Chúng tôi thay phiên nhau dẫn tốc và lần lượt qua cầu Cộng Hòa, vào Hành Tín Đông, vượt tiếp đèo Đá Chát ở Ba Động. Có một sự cố nhỏ về người và xe với một thành viên. Tôi thoáng lo lắng nhưng sau đó chúng tôi cũng khắc phục được. Cung đường đèo Đá Chát tuyệt đẹp. Gió lộng miên man. Những thửa ruộng bậc thang vụ xuân xanh mướt. Núi rừng Ba Tơ trong nắng chiều đẹp như tranh vẽ. Xế chiều chúng tôi ghé thăm một người bạn của một thành viên trong đoàn tại thị trấn Ba Tơ - gia đình anh Dũng. Nhân đây tôi xin thay mặt nhóm cảm ơn 2 vợ chồng anh, nếu anh đọc được bài viết này, cùng những đặc sản thật đặc biệt: Heo rừng Ba Tơ - rượu sim từ cao nguyên Bùi Hui và rượu dâu đất ngọt lịm, thơm lừng. Sau đó chúng tôi tạm biệt gia đình anh tiếp tục hành trình đi Ba Vì. Tôi rất xúc động và cảm mến anh khi tiễn chúng tôi có dặn, nếu đến Ba Vì, cách Ba Tơ 20km, không tìm được chỗ ăn tối thì cứ gửi xe nhà nghỉ rồi gọi điện cho anh. Anh sẽ đem ô tô lên đón chúng tôi về lại gia đình ăn tối. Rất may mắn, chúng tôi đã tìm được một quán cơm duy nhất còn mở cửa tại Ba Vì và chúng tôi là những người khách cuối cùng của quán cùng những món ăn bình dân rất ngon, chất lượng. Vui nhất đoạn này là lúc đạp xe trong đêm tối. Chỉ qua ánh đèn pin xe đạp mà các em nhỏ đồng bào H're vẫn nhìn ra chúng tôi từ xa và liên tục chào... Hello. Tôi suýt lạc tay lái khi một bé trai được mẹ chở đi xe máy lúc sắp vượt ngang tôi cháu nói... Come on baby! Ha ha...

Sau chặng đường hơn 70km đầu tiên chúng tôi nghỉ đêm tại Ba Vì - Ba Tơ. Mới 4h00 sáng mùng 5 tôi đã thức giấc. Các bạn trong nhóm cũng thức dậy ngay sau đó chuẩn bị sắp xếp lại hành lý. Chúng tôi trả phòng lúc 5h00. Trời Ba Vì vẫn còn tĩnh lặng trong màn đêm. Những ánh đèn pin cường độ ánh sáng mạnh xé màn sương lại bắt đầu một ngày mới. Chúng tôi lại là những người khách khai trương đầu năm cho một quán bún bò giò khi chủ quán chưa kịp tỉnh ngủ. Một việc cũng khá hiếm gặp ở một xã miền núi như thế này. Sau đó chúng tôi có ghé thêm một quán cà phê trước khi vượt đèo.

Đúng 7h00 sáng mùng 5 Tết. Chúng tôi chụp bức ảnh đầu tiên cả nhóm ngay bảng báo địa giới đèo Violak. Lúc này mặt trời vừa lên nhưng sương mờ vẫn bay lãng đãng ở chân núi. Độ cao ngay chân đèo tôi đo được ~ 100m. Từ chân đèo Violak đến khu du lịch sinh thái thị trấn Măng Đen ~ 65km. Suốt 30km đầu tiên, chúng tôi phải đạp lên dốc liên tục và đi lên từ cao trình ~ 100m lên đến ~ 1300m. Phần mềm RWG đã cung cấp dữ liệu 1297m và thực tế một bạn trong nhóm đo được bằng đồng hồ GPS và Strava là 1295m. Một sự chênh lệch độ cao khá ấn tượng và thuộc hàng khủng. Quang cảnh đèo Violak đẹp như chốn Bồng Lai trong sương sớm xuân về. Sương giăng sườn núi. Mặt trời lấp ló đầu non. Gà rừng tác bạn le te. Hoa rừng cheo leo vách núi...

Cũng trong sáng mùng 5, một nhóm bạn khác của chúng tôi và các thành viên "gia đình cua rơ" cũng bắt đầu xuất phát tại thành phố Quảng Ngãi bằng ô tô. Nhóm "phượt xe bốn bánh" này đã nhanh chóng bắt kịp chúng tôi lúc 9h45'. Lúc này chúng tôi đang ở độ cao khoảng hơn 800m và cũng bắt đầu thấm mệt. Nếu quang cảnh hai bên sườn núi và thung lũng đẹp hút hồn bao nhiêu thì sự khắc nghiệt của đường đèo cũng tăng lên bấy nhiêu. Mặt trời càng lên cao, nắng chiếu thẳng vào mặt, cơ thể bốc hơi và mất nước nhanh chóng. Mặt đường đèo rất nhiều đoạn sạt lở, xói mòn được trải tạm đá dăm lổn nhổn. Lâu lâu một cái ổ gà, ổ voi bất thình lình xuất hiện vô duyên và đáng ghét. Gần 13h00 trưa chúng tôi mới bò lên tới đỉnh cao nhất. Tôi để ý ngay khu vực chân đèo có cột cây số ghi Violak 10km? Tôi không hiểu nổi cách ghi này là thế nào song thực tế trải nghiệm theo tôi cung đèo này dài trên 50km. Và đường đi cứ lên dốc mãi, lên mãi đến tầm 30km thì đạt độ cao gần 1300m. Sau đó hơn 30km tiếp theo đường đèo bắt đầu chập chùng hình sin lúc thì xuống dưới 900m, 800m... lúc lại lên trên 1200m. Hơn 30km đường đèo sau này là lúc sức tàn lực kiệt. Thể lực phượt thủ bị bào mòn và sa sút nhanh chóng. Chúng tôi đã quá chủ quan khi phân tích cung đường, độ khó và độ cao trên RWG. Thực tế trải nghiệm lại khác xa. Lượng nước chúng tôi mang theo mỗi người hơn 3 lít hết sạch. Năng lượng cạn kiệt, thời gian quá bữa trưa càng xa. Hơn 13h00 chúng tôi có mặt ngay ngã tư xã Hiếu, nhánh rẽ vào Trường Sơn Đông. Từ đây lên Măng Đen còn 18km nữa và đèo dốc lên liên tục trên 10%. Đoạn nào dốc xuống gắt lại gặp đường sạt lở, phanh xe dùng liên tục nóng khét. Bộ đề sang số không ngừng lúc lên dốc dựng đứng kêu cạch... cạch tưởng chừng như muốn đứt tung xích. Khiếp thật! Chỉ 18km này thôi mà chúng tôi mất gần 150 phút mới bò lê được tới thị trấn Măng Đen. Con dốc "hiền hòa" ngay khu Quảng trường Kon Plông là thế mà tôi phải đi đĩa 28T líp 32T đấy. Cơ đùi căng và mỏi. Hai chân nặng như đeo đá hết muốn đạp.

Chúng tôi dùng bữa trưa lúc 15h30'. Tức là trễ 4 tiếng 30 phút so với kế hoạch cực kỳ ngây thơ ban đầu. Tuy nhiên, món gà nướng cơm lam ống tre của Măng Đen khá ngon không hổ danh là một đặc sản. Tôi và anh bạn cùng phòng tranh thủ vệ sinh cá nhân, chườm đá và dạo quanh Măng Đen một vòng. Mới hơn 18h mà phố núi vắng ngắt. Rừng thông trên những dãy đồi tĩnh lặng. Đèn phố rực rỡ giữa khu hành chính thưa thớt bóng người lãng mạn nao lòng, gợi nhớ đến tái tê.

Nhóm bạn và các thành viên gia đình đi viếng chùa Khánh Lâm về lại khách sạn trước tôi vài phút. Chúng tôi nhập nhóm và có bữa tối thân mật ở khu dịch vụ du lịch sinh thái Hoàng Vũ cùng món cá tầm lạ miệng. Sau đó tôi quay lại khách sạn lấy xe đạp đi dạo phố đêm Măng Đen quanh khu hành chính. Tôi đạp chừng 20 phút thì hết đường. Chợ Măng Đen đêm không hoạt động. Vài ba ki ốt tạp hóa bán trái cây trước chợ còn sáng đèn. Một tốp thanh niên ngồi đánh bài giải khuây. Đôi ba quán cháo gà, phở khô thưa thớt khách như cảnh thời chiến khá lạ lẫm và riêng tư giữa thời buổi xô bồ náo nhiệt... Măng Đen đẹp nhưng tĩnh lặng, trầm tư như một thi sĩ đang nhập một tứ thơ tình.

Tôi tìm mỏi mắt các hàng quán để mua thêm ít bánh kẹo làm năng lượng dự phòng cho cung đường Trường Sơn Đông dài 150km ngày mai mà không thấy. Một chút lo lắng nhẹ nhàng rồi cũng qua mau khi tinh thần chúng tôi đang rất phấn chấn.

Vì những lý do riêng và vì gia đình đề nghị nên 2/4 thành viên nhóm xe đạp quyết định ở lại khám phá Măng Đen cùng gia đình. Nhóm này đã có một buổi chạy bộ buổi sáng ở phố núi rất tuyệt vời. Sau đó mọi người còn đi tham quan hồ Đăk Ke và thác Pa Sỹ, hai thắng cảnh Tây Nguyên nổi tiếng.

Như vậy là trong nhóm xe đạp lúc này chỉ còn tôi và anh Trần Việt Quang sẽ xuất phát sớm để quay về Quảng Ngãi qua ngõ Trường Sơn Đông. Chúng tôi rời khách sạn lúc 5h10'. Và hai chúng tôi cũng may mắn tìm được một quán cơm sườn khá ngon mở cửa rất sớm. Tạm biệt Măng Đen, tạm biệt Kon Tum. Khoảng 8h00 chúng tôi đã trở lại ngã tư xã Hiếu, chụp hình đánh dấu cột mốc km 215 đường Trường Sơn Đông.

Buổi sáng, những km đầu đường đi khá mát mẻ vì cung đường lượn giữa hẻm núi. Thời tiết Tây Nguyên mát lạnh. Đi được 30km của hành trình chúng tôi được "khuyến mãi" đoạn đổ đèo gần 10km từ độ cao ~ 1200m xuống 300m. Nhưng cũng chỉ chừng đó thôi. Sau khi chụp được vài tấm ảnh ở cầu Đăk Rap mặt trời bắt đầu lên cao. Cung đường len lỏi qua dãy Trường Sơn hùng vĩ đẹp như tranh. Ánh bình minh xuyên qua từng vạt rừng nguyên sinh lung linh ngũ sắc đẹp... khó cưỡng. Sau 9h00 sáng mặt trời bắt đầu lên cao và len vào các hẻm núi. Hết đoạn xổ dốc "khuyến mãi" chúng tôi bắt đầu cong lưng bò lên dốc. Suốt mấy tiếng trôi qua vẫn dốc là dốc thôi. Chúng tôi vẫn cứ lẩn quẩn ở Kon Plông, rồi lần lượt ì ạch qua xã Ngọc Tem. Nắng xuân rực vàng và nắng cháy da như nắng hạ. Nóng khủng khiếp. Tôi tháo mũ bảo hiểm và bắt đầu dùng mũ tai bèo để hạn chế bớt nắng nóng. Với bài học leo đèo Violak hôm mùng 5, tức là mới hôm qua thôi, tôi sử dụng nước một cách tiết kiệm nhất. Tuy vậy chúng tôi cũng tiêu tốn hết toàn bộ số nước mang theo rất nhiều. Khi còn cách thành phố Quảng Ngãi 80km chúng tôi đã không còn giọt nước nào mang theo. Anh Quang, thành viên câu lạc bộ xe đạp Quảng Ngãi, bạn đồng hành luôn nhắc tôi tranh thủ lên đường sau mỗi chặng nghỉ ngắn ngủi. Tôi ý thức khá rõ điều này vì đường Trường Sơn Đông như một đường độc đạo, không có bất kỳ hàng quán nào có thể ghé vào bổ sung nước và năng lượng. Dừng nghỉ lâu mất thời gian sẽ làm chuyến đi thêm tệ hại chặng sau mà thôi. Anh bạn đường duy nhất liên tục bật theo dõi thiết bị định vị GPS của Garmin và thông báo quãng đường đã đi, độ cao hiện tại... Có lẽ vì tâm lý nôn nóng muốn kết thúc nhanh hành trình nên anh bật màn hình xem hơi nhiều. Và anh phải trả giá là thiết bị đã cạn pin trước khi hành trình kết thúc. Tôi có đem sạc dự phòng theo nhưng anh lại gửi cáp sạc cho ô tô chuyển về nhà trước. Rõ khổ!

Ngược lại với anh, tôi hoàn toàn không dám nhìn vào các thông số trên Garmin của tôi. Tôi nghe anh thông báo như đã lên đỉnh cao 600m, 750m... rồi 875m. Tiếp theo sẽ là cái "dốc" cỡ... hơn 500m... 700m. Rồi những cái dốc không tên, những cái biển báo độ dốc 10%, 12%... cứ liên tục xuất hiện như muốn rút hết sinh lực của cua rơ. Nắng vẫn thiêu đốt. Mặt đường bê tông hắt nhiệt lên hừng hực. Năng lượng cạn kiệt và cổ họng đắng ngắt, khô rát... Vậy mà dốc cứ tuần tự xuất hiện. Trời ơi! Dốc gì mà cái nào cũng dài 5 - 7km, cao trên 500m thế hả trời. Đường đèo dốc ngoằn ngoèo như con trăn khổng lồ bò qua dãy Trường Sơn. Có hàng trăm khúc cua tay áo hiểm trở. Có vô số gương cầu lồi được gắn trên cung đường này. Chính những chiếc gương cầu đã giúp tôi quan sát điểm chếch đường khuất phía trước. Khi phát hiện không có phương tiện di chuyển ngược chiều tôi sẽ ép sát làn ngay để góc cua bớt gấp. Nếu những con dốc thăm thẳm trời mây này mà đặt trên QL1 thì hẳn nó sẽ là những con đèo lớn có tên, có số hẳn hoi. Sự vô danh khiêm tốn của nó thật đáng ngại! Cả cung đường vắng bóng xe cộ. Tôi gặp duy nhất một nam phượt thủ đi xe mô tô biển kiểm soát 59. Chú em xổ ra một tràng tiếng Anh với tôi. Sau đó tôi xổ lại một tràng tiếng Việt thì cậu em phì cười và xin lỗi. Tôi cũng nhờ cậu ấy chụp giúp vài tấm hình khá đẹp giao lưu trên đường thiên lý.

Đã hơn 8 tiếng đạp xe trên đường đèo dốc nghiệt ngã chúng tôi chưa có gì trong bụng. Đường vắng và yên ắng chỉ nghe gió thoảng và tiếng líp xe đạp kêu ro re đơn điệu. Nhưng vận may luôn xuất hiện đúng lúc, và lần này cũng vậy. Khi chúng tôi đến đầu địa phận huyện Sơn Tây của Quảng Ngãi, chúng tôi tìm được một quán tạp hóa nhỏ ở xã Sơn Long. Hai vợ chồng trẻ người H're đồng ý làm cho chúng tôi 2 tô mì ăn liền kèm trứng. Cơn đói khát được xoa dịu. Tôi có hỏi thăm về tình hình đường sá từ Sơn Tây về đến Sơn Hà. Còn đoạn Sơn Hà - Quảng Ngãi tôi vừa đi cách đó vài tháng nên biết khá rõ. Chú em chủ tiệm tạp hóa nói chỉ qua một con dốc hơi dài là xổ dốc xuống thôi. Tôi lại tin tưởng và lòng mừng khấp khởi... Một con dốc đã qua. Một lần xổ dốc dài miên man lại tiếp tục. Biển báo chỉ đường về Quảng Ngãi xuất hiện, còn 73 km nữa thôi. Và... hehe... bảy ba là bả bay luôn đấy(!) Lại dốc dài thăm thẳm. Trước khi vượt đèo Sơn Tây có độ dốc "cắm đầu" thì bạn cũng leo dốc "sấp mặt"... Và với chừng đó trải nghiệm thì cái đèo Cà Đáo còn lại khi qua khỏi thị trấn Di Lăng chỉ là chút gia vị cho thêm chút sắc màu.

Gần 20h chúng tôi mới về đến thành phố Quảng Ngãi. Niềm vui như òa đến như tâm trạng đứa con xa về thăm quê cha. Chúng tôi đóng lại route với quãng đường hơn 280km. Tôi được nhóm bạn "phượt ô tô" về trước đã sắp tiệc đợi sẵn. Rượu Sa Kê chính hiệu Nhật Bản tràn ly. Cuộc hội ngộ hàn huyên đầy đủ sắc màu cùng những người bạn nhóm CVTORC thật đầy đủ ý nghĩa và mãn nguyện.

(Dương Hà - Quảng Ngãi xuân Kỷ Hợi - 2019)